“Luilakken zijn het, profiteurs! Niks doen en gewoon geld krijgen, voor niks, dat kan toch niet? We moeten allemaal hard werken om in leven te blijven, dat kan nooit goed gaan. ” Zulke reacties zijn niet abnormaal, als er gepraat wordt over een onvoorwaardelijk basisinkomen. Er is nu een boek over het basisinkomen, dat alle voors en tegens op een rijtje zet, gebaseerd op onderzoek. Het geeft ook manieren aan waarop dit radicale, maar al oude idee ingevoerd zou kunnen worden.

Schoolboek

Het boek is uitgebracht om politici op de hoogte te brengen van alle zaken die rond het basisinkomen gelden, en het ziet er ook uit als een stevig leerboek. Het heeft een kleine oplage van slechts 600 exemplaren, maar misschien moet er bijgedrukt worden, wanneer jij er ook een bestelt voor slechts elf euro, inclusief verzendkosten.

Zoals gezegd, het idee is al oud. In het boek wordt Thomas More genoemd die de eerste aanzet ertoe deed in de zestiende eeuw, vooral om diefstal die uit noodzaak gepleegd werd, terug te dringen. Het basisinkomen is er om iedereen een bestaanszekerheid te bieden, nu we in een tijd leven dat dat mogelijk is. Het is een onvoorwaardelijk inkomen, en dat betekent dat je er niets voor hoeft te doen. Dat betekent ook dat de overheid niet meer zoveel controles en onderzoeken in de privé-sfeer van haar burgers hoeft uit te voeren, en zich kan toeleggen op zaken die er meer toe doen, zoals het aandacht geven aan klimaatverandering en het stimuleren van de energietransitie. Het lijkt me in ieder geval veel leuker werk voor ambtenaren.

Inhoud

Dit zijn volgens de auteur de doelen van een onvoorwaardelijk basisinkomen:

• de bestaanszekerheid van mensen wordt gegarandeerd;
• de armoede en armoedeval nemen af;
• de vrijheid van mensen om zelf te kiezen hoe ze hun leven in willen richten neemt toe;
• de overheidsbureaucratie wordt veel kleiner en het daar thans aan verbonden regime van controle en sancties verdwijnt;
• de arbeidsmarkt verbetert doordat drempels naar de arbeidsmarkt en tussen de verschillende segmenten daarin, beduidend worden verlaagd.

Allereerst geeft het boek een beschrijving van de kenmerken van zo'n basisinkomen inclusief een korte geschiedenis over het ontstaan van het idee, en de mogelijke varianten op dit idee. De beloofde effecten op de arbeidsmarkt worden vervolgens uit de doeken gedaan. Met cijfers en onderzoeksgegevens geeft de auteur in een volgend hoofdstuk een grove indicatie van de financiering, de kosten en de besparingen. Dit alles dan voor een voorzichtige variant en voor een luxe variant, waarbij de voorzichtige variant zeker betaalbaar blijkt te zijn. De ethiek ofwel de redenen om zo'n basisinkomen in te voeren krijgen aandacht en het boek behandelt natuurlijk ook de weerstanden tegen de invoering die te verwachten zijn van maatschappelijke organisaties en personen, zoals de vakbonden, werkgeversorganisaties en rijke, machtige personen. Een belangrijk punt voor de politici die dit boek besteld of gekregen hebben, is vervolgens hoe het basisinkomen de democratie kan versterken en zaken als het “ongekend onrecht” bij de toeslagenaffaire tot verre geschiedenis kan maken. Een overzicht van alle experimenten die tot nu toe gedaan zijn ontbreekt natuurlijk niet, waarbij ook aandacht gegeven wordt aan de vraag hoeveel nut een klein experiment met het basisinkomen nu eigenlijk heeft. En tot slot, ook belangrijk voor politici en bestuurders, geeft de auteur richtlijnen en handvatten voor de geleidelijke of snelle invoering van het basisinkomen, met als toetje een “Beleidstheorie voor het basisinkomen” in de appendix.

Jargon

“Doel is het informeren van de lokale en provinciale politici over dit onderwerp dat steeds vaker wordt besproken in de diverse politieke arena’s.”, aldus de promotietekst van het boek. Toch leest het boek heel gemakkelijk en staat er geen politiek of ambtelijk jargon in. Het is dus ook geschikt voor mensen die zich eens willen verdiepen in de materie op een rustige en makkelijke manier, zonder veel geschreeuw van argumenten voor of tegen in pamfletten, nieuwsartikelen of commentaren.

Collectieve erfenis

Er is wel een ding, dat ik miste in het boek, en dat gaat over erfbelasting. Ik vond het in ieder geval niet terug in de financiering. Een deel van de discussie over het basisinkomen gaat over de vraag waar onze huidige welvaart vandaan komt, en wie van deze welvaart mag profiteren. Uitvindingen van bijvoorbeeld de stoommachine en electriciteit door onze vorige generaties hebben ons veel gebracht, en men zou kunnen vinden dat die welvaart niet slechts aan enkelen toebedeeld zou moeten worden. “Onze huidige inkomens zijn voor een groot deel te danken aan de inspanningen van vorige generaties en voor een kleiner deel aan die van ons zelf.” En daarmee wordt het begrip van “collectieve erfenis” in het boek geintroduceerd: “We danken onze welvaart maar voor een klein deel aan onszelf, maar vooral aan de inzet van vorige generaties en gelukkige omstandigheden.”

Geboorterecht

Het geeft een moreel argument om het basisinkomen in te voeren, omdat zo iedereen in gelijke mate kan profiteren van wat onze voorouders voor ons gedaan hebben. Maar laten we het wat dichter bij bekijken: erfenissen. Dat is dus geld wat je krijgt zonder er iets voor hoeven te doen. Net als bij het basisinkomen. Alleen moet je het geluk hebben uit rijke ouders te zijn geboren. Zo'n indirect geboorterecht op kapitaal doet, als je er even over nadenkt, wel wat feodaal aan. En er zullen best veel mensen zijn die tegen het basisinkomen argumenteren omdat “je zult werken voor je geld”, maar erfenissen dan weer wel heel normaal vinden. Lees anders dit stuk uit De Groene eens, dat liberalen, zoals ene heer Rutte, met de neus op hun inconsequente gedachtengangen drukt. In ieder geval is de erfbelasting in dit boek niet gebruikt om het basisinkomen te financieren. Waarschijnlijk stuit dat ook veel mensen tegen de borst. Want eigenlijk is het wel begrijpelijk: je wil goed voor je kinderen zorgen, ook na je dood. En dan kijk je liever niet naar het heilige principe van alles eerlijk delen.

Droom

Zelf ben ik nogal een voorzichtig type, maar ik ben ook een dromer. En dat verklaart ook wel mijn dubbele houding ten opzichte van het basisinkomen. Want het is zo'n radicale verandering. Gaat de invoering ervan wel goed komen? Zijn er geen onverwachte neveneffecten? Daarom is het ook goed dat er in dit boek praktische richtlijnen staan, waarmee een geleidelijke invoering mogelijk gemaakt kan worden.

Creativiteitsexplosie

Maar het is ook heerlijk om je voor te stellen hoe het is, als er een basisinkomen voor iedereen bestaat. Dat betekent dat je altijd zekerheid hebt, je kunt zelf je werk kiezen zonder dwang. Je hoeft niet eens te werken, als je tevreden bent met een materieel sober maar anderszins rijk leven. Je kunt eindelijk eens vrijwilligerswerk doen, waarvan je nu weet dat het betaald werk zou verdringen. Geen achterdochtige overheid achter je aan. En de rust en zekerheid om zelf aan iets te beginnen. Is het nu nog een klein select groepje dat sociale of zelfs technische innovaties bedenkt, dat kan een veel grotere en veel diversere groep worden, waarmee dus ook veel meer gedacht wordt uit verschillende invalshoeken. De nieuwe ideeën zullen meer verscheiden zijn, en de kans op een snelle vooruitgang wordt exponentieel groter. En als je niet zo'n innovatief persoontje bent, dan heb je wel de mogelijkheid om je bij anderen aan te sluiten om mee te werken aan veranderingen waar je zelf helemaal achter kunt staan, zonder de dwang om geld te verdienen voor boterham, huur of hypotheek.

Luilakken

Uit onderzoek is gebleken dat mensen niet stil blijven zitten als ze niks hoeven te doen. Ze gaan gewoon andere activiteiten ontplooien, zinnigere en hopelijk betere voor onze toekomst. De invoering van het basisinkomen kan echter wel effect hebben op de profiteurs in onze maatschappij, de échte dan.

#basisinkomen #ubi #economie #boek

Update Reyer Brons, de auteur, betrapte me erop dat ik het boek toch niet helemaal precies gelezen heb, en reageerde als volgt:

Dank voor het aardige bericht over mijn boek over basisinkomen. Ik heb één aanvulling: op blz. 74 staat een tekst over andere financieringsvormen. Daar worden ook erfenissen als grondslag voor belasting van erfenissen genoemd. Niet erg opvallend, maar toch. passage blz. 74: Opvallend is dat tegenstanders, maar ook veel voorstanders, hogere kosten eigenlijk alleen maar in de belastingdruk op betaalde arbeid terecht laten komen. Daarbij miskennen ze andere grondslagen voor belastingheffing, zoals bijvoorbeeld omzet (waaronder BTW) , gebruik van grondstoffen, vermogen, diverse bedrijfsbelastingen, erfenissen en financiële transacties. Het is bovendien op lange termijn riskant om, gezien de toenemende robotisering, alle kaarten op het belasten van menselijke arbeid te blijven zetten. Als de automatisering menselijke arbeid steeds meer overbodig maakt zullen andere gronden voor belastingheffing toch noodzakelijk worden.

Passagiers van een vliegtuig, waaronder een familie, worden negen uur vastgehouden. Door weersomstandigheden kan het vliegtuig niet opstijgen, en niemand kan het vliegtuig verlaten, omdat zoals later blijkt, de vliegtuigmaatschappij dan aansprakelijk gesteld zou kunnen worden voor een niet goed uitgevoerde vlucht. De gevangen passagiers en hun kinderen krijgen geen eten, geen drinken, de wc's raken overvol en de stank is niet te harden. De onmacht van de passagiers, en de onachtzaamheid voor het welzijn van de passagiers is er niet zomaar. David Dayen legt aan de hand van voorbeelden als deze uit hoe de monopolisering zover is doorgevoerd dat er van echte concurrentie geen sprake meer is, en dat geld en niet het welzijn van mensen de boventoon gaat voeren. Deze monopolisering is gaande in alle economische sectoren en heeft een grote impact, of gaat in de toekomst een grote impact krijgen op ons dagelijkse leven.

De auteur legt in de inleiding uit hoe monopolies ontstaan en voert wetenschappelijk bewijs aan voor de negatieve ontwikkelingen die de concentratie van economische macht heeft gebracht en kraakt de mythe dat deregulering (wat hij noemt het afstaan van de democratische macht aan de bestuurskamers van bedrijven) alles efficiënter zou hebben gemaakt. Bij de beschrijving van het ontstaan van de “deregulerings”-woede veertig jaar geleden, grijpt hij terug naar een boek van Robert Bork: “The Antitrust Paradox: A Policy at War with Itself”, die de bestaande en in het verleden goed functionerende antitrust wetgeving volledig opnieuw en valselijk interpreteert en die de Reagan regering de motivatie en legitimatie gaf om de controle op monopolievorming te verzwakken.

Trucs

Hij benoemt monopolievorming als centrale oorzaak van een groot aantal moderne problemen en dringt erop aan niet een andere kant op te kijken om verklaringen zoeken. Om ons te overtuigen geeft hij een boek met alledaagse voorbeelden van hoe monopolievorming in ons leven doordringt. Vervolgens plaatst hij deze in een economische en historische context en laat daarmee zien hoe die gebeurtenissen met monopolievorming verband houden. Het zijn juist de concrete ervaringen van mensen die je tot het inzicht kunnen brengen hoe de wereld in elkaar steekt. Daarom zie je ook dat in de titels van de hoofdstukken een concreet alledaags probleem met monopolievorming wordt geassocieerd.

Alleen door deze reële gevolgen van het monopolie in kaart te brengen, kunnen we begrijpen wat we nu moeten doen. Dit boek vertelt dat verhaal.

Bij het voorbeeld van de gevangen familie in het vliegtuig geeft Dayen een blik in de machtsstructuren van de huidige vliegtuigmaatschappijen en de politiek. Hij laat de trucs zien die gebruikt worden om arbeidsvoorwaarden van werknemers kapot te maken, bijvoorbeeld: ga gewoon een paar maanden failliet, en begin dan weer met een “schone” lei met andere werknemers. Of hoe het lobbyen en “masseren” van politici met dreigementen en geld in zijn werk gaat. Maar hij geeft ook het verhaal over hoe die structuren zijn ontstaan, tot aan de tijd van Ted Kennedy en Jimmy Carter, waarin de Airline Deregulation Act door de senaat werd gepasseerd. De gevolgen van de deregulering zijn dan niet prijsdalingen zoals beargumenteerd werd, die waren er juist vóór de deregulering, maar het failliet gaan van kleinere vliegtuigmaatschappijen en het fuseren van de overgeblevenen totdat er slechts een paar overblijven met minder banen onder slechte arbeidsvoorwaarden, en met, door een gebrek aan competitie, weinig aandacht voor de rechten en het welzijn van de passagiers.

Verhalen

De verhalen over mensen die door monopolisering in de knel komen zijn dramatisch. Het zijn verhalen:

• Over boeren die worden uitgeperst door machtige monopolisten.
• Over journalisten, waarbij het verhaal over Google, Youtube en Facebook erg interessant is, en waarbij je ook feiten over leugens en misstanden tegenkomt die je vast nog niet wist.
• Over werkenden in de IT, die geloofden in de beloften van de aanleg van een breedband internet, toen ze hun huis kochten. En over de opkomst van nieuwe telecom startups die worden tegengewerkt, waardoor er veel mensen in dit “moderne Amerika” op het platteland nog steeds geen goed internet hebben.
• Over jongeren die door de gepushte verkoop van opiaten in medicijnen verslaafd raken.
• Over kleine bedrijven die gezonde producten willen verkopen en willen groeien, en die door banken worden bedrogen met leugens, ingegeven door eigenbelang. Banken verdienen aan het monopoliseren en kijken daarom niet naar de gevolgen voor de maatschappij, of zelfs naar de gevolgen voor de bedrijven. Bij de banken zelf, en in het hele financiële systeem is er ook sprake van concentratie van macht. Zo versterken de banken de trend van monopolisering die al gaande is. En het idee dat banken “too big to fail” zijn, maakt dat er nog meer risico wordt genomen, met een kans op een volgende crisis.
• Over wapentechnologie-bedrijven die zo veel mogelijk proberen de regering (Ministerie van Defensie) te naaien en zo hoog mogelijke prijzen te krijgen voor hun producten, die ze nog niet eens zelf maken, maar halen uit ander landen, met name China. Ze zorgen er alleen voor dat de regering ze niet op een andere manier kan krijgen.
• Over hoe Amazon omgaat met de kleine bedrijfjes op Amazon.com en over welke enorme invloed dit bedrijf heeft op elk deel van het moderne leven en welke macht het heeft op aangesloten bedrijfjes, kopers, medewerkers en zelfs overheden.
• Over mensen in een modern goed geoutilleerd ziekenhuis die geen zout en water (saline-zak) oplossing kunnen krijgen, omdat de aanvoer ervan door een storm platgelegd is, en er geen alternatieve mogelijkheden zijn om eraan te komen.
• Over een huurster die onverwacht een te-huur-advertentie over haar eigen huis vindt, omdat ze te vaak reparaties vraagt om het huis enigszins leefbaar te houden. Advocaten van het bedrijf zorgen ervoor dat klagers snel de huizen weer moeten verlaten. Deze bedrijven zijn in handen van private equity firma's die puur en alleen naar financieel rendement kijken.
• Over mensen die hun partner in de gevangenis bezoeken, met de enige geboden mogelijkheid die er is: een haperende videocall met veel storend geluid op de achtergrond en een verlate geluidssynchronisatie bij het beeld. Ook hier is de slechte kwaliteit te wijten aan een bedrijf dat makkelijk kan groeien en zich geen zorgen hoeft te maken over concurrentie of aanklachten.

Bril

Bij al deze concrete verhalen geeft de schrijver zoals gezegd een uitgebreide historische en maatschappelijk financiële context, waar de tendens naar monopolisering steeds de drijvende kracht is achter alle opgetekende ellende. Deze context biedt als het ware een bril, waardoor je de verborgen oorzaken van de monopolisering kunt herkennen. De documentatie bij deze context is overweldigend. Bewijzen zijn er in ieder geval genoeg.

Actie

Het laatste hoofdstuk handelt over de mogelijkheden die er zijn om monopolievorming tegen te gaan en af te breken. De wettelijke mogelijkheden zijn er, de bewijzen van de dramatische impact van monopolisering zijn er, maar hoe politici er toe te bewegen is een andere zaak. Hoe de weerstand tegen verandering kan worden gebroken wordt duidelijk gemaakt met vele voorbeelden van acties met een positief effect, zelfs ondanks de tegenwerking van gemonopoliseerde media. Hoewel het boek heel Amerikaans gericht is, zijn de voorbeelden zeker globaal te interpreteren, en geeft het een andere blik op de economische werkelijkheid: een hedendaagse economie die voornamelijk gedreven wordt door enkele monopolies en waarbij van de veronderstelde baten van het kapitalisme, zoals eerlijke concurrentie, welvaartsverdeling en banengroei totaal geen sprake meer is. Het lezen is wellicht wat deprimerend, daarom is het goed dat er met het laatste hoofdstuk perspectief wordt geboden op een betere toekomst.

#monopolie #monopoly #kapitalisme #boek

Cory Doctorow is een bekende figuur in de wereld van internet en Silicon Valley. Hij is een activist die strijdt voor het liberaliseren van copyright wetten, is tegen DRM en een voorstander van de Creative Commons organisatie. Geen van zijn boeken zijn dan ook voorzien van DRM of een watermerk. In het voorwoord van dit boek en hier legt hij zijn standpunten hierover uit.

Spannend

Little Brother is een spannend jeugdverhaal volgens het bekende David-Goliath thema. Veel fantasy en sci-fi boeken volgen dit thema, zeker het YA deel ervan. Dit boek is niet anders, alleen speelt het rebellenverhaal van Little brother tegen Big brother bijna in onze eigen tijd af. Er zijn slechts enkele afwijkingen, waarvan je je zou kunnen afvragen of die afwijkingen in een paar jaar realiteit zijn. Big Brother gaat natuurlijk over surveillance, controle, bewaking en het monitoren van mensen. Gezichtsherkenning, volgen van kentekens, is nu al aan de orde. Het centraal digitaal volgen van alles wat je met pasjes doet: wat je koopt, waar je het koopt, waar je reist is al bijna realiteit. Het volgen van mensen via camera's en het analyseren van de loop door de gangen van je school: snel, haastig of zenuwachtig, kunnen je verdacht maken en er voor zorgen dat er bewakers op je af komen gerend. Een akelige en verstikkende wereld wordt er in dit boek beschreven, en de manieren waarop mensen erop reageren. De kracht van veel jeugdigen is, dat zij niet in de pas willen lopen en nieuwe dingen willen proberen. Die jeugdige benadering geeft onze maatschappij de energie om te veranderen. Dit boek beschrijft deze kracht van een tegencultuur op een hoopvolle en positieve manier.

Rollercoaster

Marcus is een gewone scholier in Los Angeles, die het leuk vindt om samen met zijn vrienden computergames te spelen. Hij gaat graag naar school en accepteert gewoon de controle van de school op haar leerlingen. Hij vindt het een sport om wegen te vinden om toch te kunnen spijbelen of de onschuldige dingen te doen die kinderen doen, ook al zijn ze niet geoorloofd. Dat verandert na een terroristische aanslag op een brug waar hij toevallig in de buurt is. In de paniek wordt zijn beste vriend Darryl gewond door een messteek, en omdat Marcus en zijn vrienden hulp voor Darryl zoeken houden ze een voertuig aan. Dit voertuig is echter van de nationale inlichtingendienst, en de vrienden worden door hun plaats en gedrag als verdacht gezien, opgesloten en op een keiharde manier dagenlang op een afgelegen plek apart ondervraagd. Dit incident zet onze held in een rollercoaster van gebeurtenissen. Zijn vriend is verdwenen, hij kan niet leven met de onrechtvaardigheid van wat er is gebeurd. Hij gaat op zoek naar zijn vriend en naar wraak en rechtvaardigheid tegen het grote systeem dat zijn land en de generaties voor hem terwille van de veiligheid hebben opgebouwd. Hij ziet dat dit systeem is doorgeschoten en juist de veiligheid van burgers in gevaar brengt. Dit verhaal beschrijft daarmee een aantal problemen waarmee onze moderne maatschappij worstelt. Bijvoorbeeld de “profilering” door onze wetshandhavers: het verdacht verklaren van mensen louter omdat ze aan bepaalde kenmerken voldoen. Of het drama van de “false positives”: negenennegentig procent betrouwbaarheid van een controletest betekent wel één procent van zeventien miljoen, dus 170.000 onterechte beschuldigingen. We weten na de toeslagenaffaire wat één onterechte beschuldiging al voor de mensen in de praktijk betekent.

Technisch

Maar ook technische mogelijkheden worden op een natuurlijke manier verteld. Bijvoorbeeld het versleutelen van berichten, en het kunnen vertrouwen op de identiteit van de afzender zonder certificaat dat door een centrale “trusted” organisatie is afgeleverd, maar door een netwerk van vrienden, een “web of trust”. Het komt allemaal aan de orde en wordt goed uitgelegd in de context van een spannend verhaal. Deze context maakt ook dat je de zin van al deze op het eerste gezicht moeilijke concepten gemakkelijk kunt plaatsen.

Het boek is vooral een spannend verhaal, met heel veel leermomenten. Een echte aanrader. Zeker omdat dit boek gratis is!

#privacy #security #surveillance #boek #free #ebook

Een tijd geleden zag ik op tv tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door enkele “boekdeskundigen” opperen dat, nu het e-book steeds populairder wordt, de 'echte' boeken specialer gemaakt zullen worden. Grote mooie boeken met hele schilderijen van illustraties werden er tijdens die uitzending getoond. Tot op heden zie ik er in de boekwinkel echter weinig van terug. De e-book verkopen stijgen nu ook niet meer zo spectaculair. Dat kan komen doordat een aantal grote bedrijven gestart is met ebook-abonnementen. Voor een tientje per maand mag je een heleboel boeken lezen, maar dan alleen onder een speciale verbinding met de winkel van het bedrijf. Het boek zelf kun je dan niet downloaden of opslaan en daarmee “in bezit nemen”. Maar het kan ook komen, doordat mensen, zoals ik, zich nu gaan realiseren dat met het kopen van e-books, je eigenlijk ook helemaal niets “in bezit neemt”. Het bedrijf waar je de e-books “gekocht” hebt, kan met een druk op de knop al je boeken verwijderen, of bepalen dat je ze in een bepaalde regio van de wereld niet mag lezen. Dat is rampzalig, tenminste, als je geen illegale backups van je ebooks gemaakt hebt. Maar een gewoon boek is en blijft je eigendom. En met name het feit dat je een fysiek boek gewoon kan weggeven of uitlenen, maakt het voor mij extra waardevol.

Kans

Toch hoopte ik dat uitgevers een beetje meer aandacht zouden gaan besteden aan het uitbrengen van fysieke boeken door de concurrentie van e-books of e-book-abonnementen. Maar ja, het geld voor e-books, leesabonnementen of fysieke boeken stroomt grotendeels het zelfde kassalaatje in, die van de uitgever. Het kan zelfs zo zijn, dat een uitgever op een e-book veel meer verdient dan op een fysiek boek omdat de productiekosten wellicht veel minder zijn. Ik weet het niet precies. Maar het is jammer voor de boekhandel. Die verdient voornamelijk aan fysieke boeken. Toch zie ik hier een kans liggen.

Dwang

Als ik een boekwinkel inloop zonder vast koopdoel, maar gewoon om eens rond te neuzen, te kijken naar de boeken, een paar regels of een paar pagina's van een boek te proeven, dan kijk ik met name naar gebonden boeken. Honderden paperbacks in die winkel missen dan mijn aandacht. Waarom? Juist als e-book lezer ben ik verwend geraakt aan een licht boek om vast te houden. Een boek van duizend pagina's is niet zo gemakkelijk gedurende een paar uur te tillen. Dan leg ik het boek op een tafel of een steun, en dan is het weer gemakkelijk lezen... als het tenminste geen paperback is. Als je die probeert open te slaan, heb je grote kans dat het boek zich eigenzinnig weer meteen sluit. Dwing je het boek zich met geweld te openen, wat natuurlijk moreel discutabel is, dan heb je kans dat het breekt. Ik herinner me een groot studieboek uit mijn studententijd, een zware paperback van een Amerikaanse uitgever die helemaal uit elkaar viel tijdens het voorzichtig bladerend studeren. Je leert dan natuurlijk wel creatief met gehandicapte boeken omgaan, maar daar had ik eigenlijk niet om gevraagd. Een gebonden boek opent zich gewillig, en wil zichzelf heel graag laten lezen. Zo een boek heeft al weet van je leesstrubbelingen, en is stabiel en sterk genoeg om deze begripvol toe te staan. Daarom zijn gebonden boeken voor mij veel uitnodigender dan die starre eigenwijze paperbacks.

Band

Als lezer zou ik het fijn vinden om meer keuze te hebben uit gebonden boeken. Hopelijk gaat de boekhandelaar er op termijn inderdaad voor kiezen om geleidelijk de paperbacks uit de winkel te houden, en meer gebonden boeken te verkopen. Want voor mensen die de vijf euro extra voor een mooi boek niet kunnen betalen zijn er nu toch e-books? Zo kun je laten zien dat fysieke boeken er mooi en ambachtelijk uit kunnen zien. Haal dat gelijmd fabriekspapier dan uit de etalage. Dwing die uitgevers te tonen dat ze hun liefde voor boeken niet alleen met woorden belijden, maar ook door het maken van mooie, misschien iets duurdere, gebonden boeken. En schrijver, als je kunt, neem geen genoegen met een leesvodje. Want uitgevers houden in hun hart ook van boeken, ze hebben alleen last van een paar “enfants terribles” die een half procentje meer geld willen verdienen. Boeken worden op deze manier zo speciaal, dat je kunt zien dat de inhoud ervan er écht toe doet, omdat er aandacht aan de verschijningsvorm is besteed. Dan wil je als lezer het boek leren kennen, liefhebben, en deze liefde ook met anderen delen door deze schoonheid door te geven.

#boeken #books #drm #ebook #boek

Sinds de Grote Recessie, de “bankencrisis” in 2007, is er veel geschreven over wat er allemaal mis is in ons bankensysteem. Dat heeft echter niet geleid tot echt wezenlijke aanpassingen. De buffers van de banken zijn wat groter geworden, maar een echte verandering is er niet doorgevoerd. Nu is er een nieuwe crisis, de Coronacrisis, en alweer wordt er veel gediscussieerd en geschreven over veranderingen die we nu eens écht moeten doorzetten. >Wie zet er nu een economieboek op zijn “te lezen”-lijstje. En dan ook nog eens in de Engelse taal?

Want overheden en regeringen moeten bijspringen en kunnen nu ook eens voorwaarden stellen aan de hulp. Nee, het mag toch niet gebeuren dat de belastingbetaler wéér alles alleen moet ophoesten, terwijl de hoge heren hun aandelen nog eens oppoetsen van het belastinggeld dat ministers als Hoekstra nu ineens gemakkelijk rondstrooien. Die discussies zijn vaak economisch van aard, en meestal haak ik dan af. Deze keer wilde ik me er eens beter in verdiepen en het boek “The Production of Money” gaan lezen. Omdat de schrijfster een duidelijke visie heeft en een antwoord zegt te hebben, en ook nog eens de economische ontwikkelingen in het verleden goed heeft weten te voorspellen, in tegenstelling tot de meeste “geleerden”, vond ik dit een goed startpunt om eens rond te dwalen in de economische velden.

Het geheim van de Geldmachine

Een belangrijk begrip in het boek is “krediet”. En het kunnen nemen van krediet is een geweldige verworvenheid: je hoeft namelijk niet eerst te sparen, voordat je je droomzaak begint. Natuurlijk moet je een goed plan hebben, en de bank ervan overtuigen dat je droomzaak een hoop geld gaat opleveren. Als de bank jouw idee goed genoeg vindt, gaat de bank je geld uitlenen. Het is de bedoeling dat je met de inkomsten van je bedrijf de bank makkelijk terug kunt betalen. Het leuke is echter dat de bank die jou het geld leent, niet eens zelf dat geld hoeft te hebben. De bank kan met wat getyp op een toetsenbord van de computer ervoor zorgen dat jij geld op de rekening hebt staan, en dat de bank een vordering op jou heeft. Tja, dit is het scheppen van geld, gewoon “uit de lucht”. Schulden en krediet is dus iets fantastisch, terwijl ik nou altijd heb geleerd dat sparen goed is, en je in de schulden steken slecht is. Ah, alvast iets nieuws geleerd vandaag.

Op deze manier geld scheppen, is volgens de schrijfster een goede zaak. De economie wordt er namelijk door gestimuleerd. Maar als er een recessie is, en jij hebt er helemaal geen zin in om een bedrijf te beginnen, omdat de tijden slecht zijn, en er zijn steeds minder ondernemers die geld willen lenen voor investeringen, dan schept de bank meer geld voor niet productieve zaken, dan voor productieve investeringen. Voor speculeren op vastgoed bijvoorbeeld, of voor de financiële sector en verzekeringen. De leningen daarvoor zijn dan lucratiever voor de bank. Kijk, en dan is krediet volgens de schrijfster wel een gevaar. Financiële lieden zitten dan geld te verdienen, zonder dat er iets concreets gemaakt wordt, dat maatschappelijke meerwaarde oplevert. Het krediet is dan zogezegd niet gedekt door de “reële” economie. Omdat er weinig geld geïnvesteerd wordt in de echte economie, zal de werkloosheid toenemen, de lonen staan onder druk, de mensen kunnen minder kopen, en, zoals in 2007 het geval was, de mensen konden hun hypotheek niet meer betalen. Een negatieve spiraal, en ... Boem!

Een geldautomaat, waaraan een kleine financiële elite zich verlustigt en tegoed doet

Ik zie het beeld voor me van een geldautomaat, waaraan een kleine financiële elite zich verlustigt en tegoed doet, terwijl die automaat eigenlijk bedoeld is voor iedereen. Dat is wat de schrijfster namelijk voorstaat: geld scheppen voor economische activiteiten, en geld scheppen voor speculatie ontmoedigen. Op deze manier blijft het geld niet bij de bankiers hangen, maar komt het bij iedereen terecht.

Bedrijven en bonden tegen de bankiers

Ze is strijdbaar tegen de bankiers, die in dat obscure hoekje aan die geldautomaat hangen. Dat hoekje is zo donker, omdat in de gevestigde economische theorieën bankiers voor het grootste deel buiten beeld blijven. Als je de banksector niet opneemt in je economische theorie, kun je er ook niks over zeggen of vinden. Feit is wel, zegt ze, dat je economische voorspellingen dan honderd procent onbetrouwbaar worden. Want invloed hebben die bankiers dus wel degelijk op hoe de economie functioneert. Ze wil het functioneren van de banken terug in de economische theorie. Als de rol van de banken zichtbaar is, dan is ook eerder duidelijk hoe de verhoudingen liggen in het economische veld. Volgens haar hebben namelijk bedrijven en vakbonden (“partners” in de reële economie) een gezamenlijk belang in het beperken van de macht van de bankiers. Ze kunnen hun pijlen die de meeste tijd op elkaar gericht zijn, ook eens gezamenlijk die andere kant op richten. Belangrijkste is hierbij dat zoals gezegd, geld scheppen voor speculatie ontmoedigd moet worden en dat onze geldmachine in ieder geval onder een vorm van democratische controle hoort te staan, en niet door een groepje technocraten bestuurd mag worden.

Milieuactivisten en feministen

De steeds terugkerende recessies zijn geen natuurlijke gegevenheid. Die zijn volgens de schrijfster te voorkomen door een uitgebalanceerd beheer van de geldsector en overheidsbestedingen. Als er een crisis dreigt, dan kunnen overheden extra bestedingen in de echte economie doen, terwijl tegelijk hiervoor geld geschapen wordt. Zo kan die negatieve spiraal voorkomen worden. De druk die op werknemers ligt, wordt verminderd, de lonen kunnen omhoog. Maar ook de druk om steeds maar de “goedkoopste” fossiele grondstoffen te gebruiken neemt af. Die overheidsbestedingen kunnen bovendien voor investeringen in de energietransitie gebruikt worden. De schrijfster roept milieuactivisten op om ook eens een economisch boekje te lezen, want zonder het begrip van hoe de economie druk uitoefent op onze aarde, kun je moeilijk veranderingen bewerkstelligen. Feministen wil ze ook graag aanspreken. Veel vrouwen doen onbetaald werk, want “er is nu eenmaal niet genoeg geld”. Maar toen in 2007 het puntje bij het paaltje kwam bleek ineens dat er miljarden beschikbaar waren voor bankiers. Hetzelfde blijkt nu trouwens ook weer aan de hand te zijn tijdens de Coronacrisis.

Ontbijttafel

De schrijfster wil een herwaardering van de economische theorie van Keynes. Ze is er wat mij betreft redelijk in geslaagd dit begrijpelijk naar voren te brengen. Meer dan eens laat ze deze theorie bevestigd zien in historische voorbeelden. Toch blijf ik uiteindelijk wel zitten met de vraag: wat nu? Ze bespreekt aan het eind van het boek wel de voor- en nadelen van een aantal beleidsvoorstellen voor regeringen. Daar kun je persoonlijk dan niet zoveel mee, als je tenminste zoals ik níet iedere dag economische discussies voert aan de ontbijttafel. Die regeringen moeten bovendien wel eerst gekozen worden. Daarom pleit ze ervoor de mensen een beter begrip van de economie bij te brengen. Het is ook daarom dat ik dit boekje gelezen heb. Maar, zou dat ooit wel eens kunnen lukken? Ik weet het niet.

#geld #economie #boek

Verder lezen (soms met betaalmuur):
– Ann Pettifor The production of money: Geld als een verworvenheid, die verkeerd gebruikt wordt. Monetaire financiering (geld creëren) om economie te stimuleren: artikel in The Correspondent. – Artikelen uit Follow The Money (FTM) Geld bijdrukken: Leningen maken crises erger, als de verdiensten ontoereikend zijn om deze terug te betalen. Monetaire financiering om economie te stimuleren: De rol van de ECB, economisch of monetair, is er democratische invloed nodig of niet? – OMFIF Waarom de euro monetaire financiering nodig heeft – Ons geld Website In tegenstelling tot Ann Pettifor pleit “Ons Geld” voor schuldvrij geld. Dus niet geld dat gemaakt is als tegoed, maar nieuw digitaal geld, dat makkelijker schuldvrij is uit te geven. Pettifor heeft al eerder aangegeven digitaal geld niet te zien zitten, en richt zich dan met name op de bitcoin. Vermoedelijk zijn er ook andere mogelijkheden om digitaal geld te maken. Bijvoorbeeld geld dat niet schaars wordt. Daarnaast ziet Pettifor schuld niet direct als een probleem, en moet je geld niet als een grondstof zien. Geld kan altijd bijgemaakt worden... als je er maar voor zorgt dat dit de maatschappij ten goede komt, en niet een paar private bankiers. Voorwaarden stellen dus aan geld scheppen, en niet aan de “onzichtbare hand” overlaten. – Depositobank Oud artikel uit FD – Mijn aantekeningen Aantekeningen The production of Money

Een website is geen ebook. Met het standaard minimalistische uiterlijk van write.as komen die twee echter heel dicht bij elkaar. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de makers van write.as nu een nieuwe mogelijkheid aanbieden, om van je website direct een ebook te maken. Dat kan, door achter je website de tekens “/.epub” te zetten. Probeer het maar eens met https://mistynotes.nl/.epub. Weinig werk en heel leuk, als je al je gedichten of verhalen in een boekje wil hebben.

Niet standaard

Nu zie je dat het uiterlijk van mistynotes afwijkt van de write.as-standaard, en niet zo gemakkelijk past in een ebook. De illustraties zijn bijvoorbeeld hier en daar te groot. Daarom heb ik het gegenereerde ebook ingeladen in Calibre om het aan te passen...

... en de extra css van mistynotes.nl aan de standaard css geplakt.

Je ziet dat het ebook er nu uitziet als de website. In dit geval zie je dat de illustraties de juiste grootte hebben, en net een beetje buiten het kader gedrukt staan, zoals de bedoeling was.
Nu is, zoals gezegd, een ebook geen website, en ik zou graag de mogelijkheid hebben om apart voor het ebook een css te maken. Deze vraag heb ik natuurlijk meteen gesteld.

Gouden idee

In ieder geval vind ik het een gouden idee, want hoeveel mensen lopen er niet rond met het voornemen om al hun schrijfsels eens te bundelen in een ebook? Nu is dat mogelijk, zonder al te veel gedoe. Deze nieuwe uitbreiding van write.as bevindt zich nu nog in de ontwikkelfase, maar het ziet er veelbelovend uit.

#ebook #write.as #boek #hacks

Een tijdje geleden maakte ik een flauwe grap met 'Kiekebookaroo'. Maar laat dat nu net ook echt gebeuren. Na een korte tijd online te zijn geweest, gaat Bookaroo, de website waar je boeken kon bestellen bij boekhandels, over twee weken weer offline. Het plan is om verder te gaan in samenwerking met Bazarow. De naam wordt dan ook Bazarow. Waarschijnlijk omdat Bazarow ook het grote deel van het werk moet gaan doen. Het idee van Bookaroo was simpel: bestel bij Bookaroo je boeken, dan krijgen boekhandels hun deel van het profijt. Natuurlijk is dit als een reactie op bol.com, dat wel profijt heeft van het feit dat er boekhandels zijn, waar je boeken in je handen kunt nemen en doorbladeren, maar die van hun winst natuurlijk niets afstaan aan die winkels.

Bazarow

Bazorow is opgezet ten gunste van schrijvers en vertalers. Ook die groep dreigt weinig te verdienen aan hun noeste arbeid, door de komst van grote internationale online boekwinkels, die de macht hebben de marges van deze groepen: schrijvers en vertalers, maar dus ook van boekhandels te drukken. Het idee van samenwerking is dus niet zo onlogisch. Ik vind het wel goed, dat Bazarow er voor gaat zorgen dat je je eigen boekwinkel kunt uitzoeken, en dat je je boek kunt afhalen bij deze boekwinkel. Dat was ook van mij een grote wens. Ik heb één keer een boek besteld bij Bookaroo, maar daarna gewoon weer boeken direct bij de boekhandel gereserveerd en gekocht. Ik zag de meerwaarde van Bookaroo niet meteen.

Belangrijk

Samen tegen de grote vijand. Hopelijk gaat het werken. Ik weet niet of het verstandig is zo'n tijd tussen het einde van Bookaroo en het begin van de nieuwe werking van Bazarow te laten bestaan. Je kunt nu boeken bestellen bij Bazarow, maar voor zover ik weet niet specifiek bij een boekhandel. Het lijkt er dan op dat men het eigenlijk ook helemaal niet zó belangrijk vindt. Je kunt hun verhaal over de overgang hier bekijken.

#boeken #books #boek

Sorry voor de schreeuwende illustratie, maar ik wilde graag eens reclame maken. Maar het schreeuwen dekt toch wel de lading, het gaat echt om e-books van nul euro. Kijk maar eens op de digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren. Ik heb geen verstand van copyright, maar in deze stoffige site staan tussen de middeleeuwse boeken ook nog moderne boeken, jawel, in “epub” formaat. Van Carmiggelt bijvoorbeeld, of van Maarten 't Hart. Die vind je bijvoorbeeld niet op Gutenberg.org. Waarom ze wel op deze site mogen staan, weet ik niet. Wellicht hebben de auteurs over hun hart gestreken en de teksten aan de Koninklijke Bibliotheek beschikbaar gesteld. De site is echter moeilijk doorzoekbaar en daarom zul je gauw e-books die er wel zijn, over het hoofd zien. Maar er is een alternatieve weg, om de juweeltjes er uit te halen.

Injectie

Carmiggelt las ik altijd al graag, en het is leuk dat ik er zo een aantal boeken van kan downloaden en lezen op mijn e-reader. Maarten 't Hart heeft ook erg mooie boeken geschreven. Mijn eerste was natuurlijk “Een vlucht regenwulpen”. Ik kan me herinneren dat ik in die tijd ook verbaasd was over het feit dat deze Maarten zich zo irriteerde aan het feminisme. Ook deze discussie kun je in dit archief herbeleven. Wat ik wel vervelend vind aan de site is dat je zo moeilijk kan zoeken. Op “'t Hart” zoeken lukt gewoon niet. Dat komt natuurlijk door die quote (') in de zoekterm. Pas maar op dat je niet per vergissing als hacker opgepakt wordt wegens illegale sql-injection door dit gedoe met die quotes.

Alleen e-books

Maar ik zou graag bij het zoeken de selectie willen beperken tot boeken waarvan een e-book beschikbaar is. De digitale bibliotheek zal niet bedoeld zijn voor mensen zoals ik, die het leuk vinden om naar gratis e-books te zoeken, maar meer voor mensen die het doen voor de hoofdletter l van literatuur of de c van cultuur of, zeg maar de k van... Als ik dan op boekenjacht ben lijken de gepresenteerde resultaten niet echt consistent te zijn. Als ik bijvoorbeeld van Maarten 't Hart “De droomkoningin” zie, dan staat er dat er geen “epub” van aanwezig is. Maar als ik naar de informatie ga over dit boek door op de link te klikken, zie ik wel ineens dat er een “epub” van dit boek beschikbaar is. Hoe kan dit nou? Ah, je krijgt alleen de eerste druk te zien, en daar is kennelijk geen “epub”-versie van. Wel onhandig. Dit euvel zal vast het zoeken op aanwezigheid van e-books hinderen. Er is nu een optie om alleen e-books te tonen, maar hiermee kun je weer niet verder filteren op jaar of auteur. Wel kun je op bijvoorbeeld jaartal sorteren. Dat werkt wel aardig. Maar echt handig is het allemaal niet. Wellicht is deze site meer bedoeld om teksten te kunnen doorzoeken. Als je dát wil, dan is deze site heel handig.

Gul

Nu ben ik benieuwd wie van onze Nederlandse schrijvers er zo gul is geweest om een paar boeken aan het klootjesvolk beschikbaar te stellen. Wie zullen we eens proberen? Er zullen natuurlijk nog geen supernieuwe boeken staan, maar van oude of overleden auteurs wellicht wel. Reve? Die heeft wijselijk zijn naam veranderd van Gerard van het Reve naar Gerard Reve. Hij moet hebben geweten hoe de database van de koninklijke bibliotheek opgezet zou worden en willen vermijden dat men er Gerard van 't Reve van zou maken. Dat heeft hij jammer genoeg voor niets gedaan, want er staan geen werken van hem in de database die je kunt lezen in je browser of via een e-reader. Van W.F. Hermans zijn een paar boeken te downloaden, maar alleen als pdf. Je kunt ze ook lezen in de browser. Hier kwam ik ook een boek tegen dat beperkt toegankelijk is: je kunt het boek alleen doorzoeken. Voor “koopjesjagers” zoals ik is dat natuurlijk niet echt nuttig. Van Kees van Kooten had ik verwacht dat hij wel een paar boekjes beschikbaar had gesteld, maar ook dat is niet het geval. Wel is er een bloemlezing van alle “bescheurkalenders” te bekijken in het grote bescheurboek van Kees van Kooten en Wim de Bie. Volgens mij heb ik nog een echte bescheurkalender op zolder staan.

Eenentwintigste eeuw

Dan maar anders zoeken. Als je zoekt op beschikbare titels in de eenentwintigste eeuw, dan kom je een stuk verder. Je ziet dan meteen dat de schrijver Willem Oltmans (of zijn erven) graag zijn memoires die gaan over zijn jarenlange journalistieke strijd tegen de staat bekend maakt. Maar daarna al een poëzie-bundel, een prozaboek met foto's. Best leuk om te grasduinen. Je komt van alles tegen. Nico Dijkshoorn, Nienke Laverman, maar wel heel veel poëzieboeken. Wat minder proza, waarschijnlijk omdat de mensen dat nog moeten gaan kopen. Ook oude schrijvers die kennelijk nog “in” zijn vind je niet terug. Elsschot bijvoorbeeld, die had ik graag herlezen, omdat van het boek “Villa des Roses” ik indertijd gewoon niks begreep. Wat bijvoorbeeld “Noblesse oblige” betekende, hm, en misschien was het toen ook nog wel ironisch bedoeld. Dat kan ik helaas niet op deze manier controleren. Maar ik zie bij de meest recente boeken dat een schrijver als Hans Vervoort zijn boeken al gratis beschikbaar stelt, als er geen papieren versie meer in de winkel ligt. Ook op zijn website zijn deze e-books te vinden. Die boeken zijn toch ook niet de minste boeken die je zou kunnen lezen. Bedankt, Hans!

Privé-database

Eerlijk gezegd vind ik het zoeken op deze site erg onhandig. Je kunt niet op alle criteria zoeken, en een combinatie van filters is al helemaal niet mogelijk. Dat is jammer. Omdat ik het zoeken in de dgnl.org site erg vervelend vind, heb ik er voor mezelf een privé-database van gemaakt. Er is namelijk een pagina op de site met “alle titels” of “beschikbare titels”. Hier zie je dat je een titel-lijst van 257 pagina's kunt bekijken. Ik wil graag alle pagina's op mijn computer hebben. Het geautomatiseerd downloaden van verschillende webpagina's kan bijvoorbeeld met de handige tool cURL. Deze staat waarschijnlijk niet standaard op een windows machine. Wel vanaf windows 10 – 1803 heb ik gezien. Ik gebruik Linux en daarop LibreOffice. Dus in deze situatie probeer ik de boeken in een database (Base) van LibreOffice te krijgen. Misschien heb jij er ook wat aan. Het is natuurlijk een moment-opname van de site. Iedere maand komen er nieuwe boeken bij.

cURL

We kunnen alle pagina's van de titelsite op Dbnl.org in een bestand (boeken.txt) zetten met het volgende cURL commando: curl "https://www.dbnl.org/titels/index.php?s=t&p=[1-257]" > boeken.txt Daarna kun je uit dit bestand nog van alles filteren, omdat het zo groot is. Bijvoorbeeld haal alle regels met pdf of epub eruit en zet het in een nieuw bestand: grep "pdf\|epub" boeken.txt > boeken_select.txt Het commando “grep” is trouwens ook standaard in unix of linux aanwezig. Het is oeroud, maar erg krachtig. In windows moet je het nog installeren. Je kunt ook gewoon kijken of er “Download” in de regel voorkomt. Dat heb ik nu gedaan met: grep "Download" boeken.txt > boeken_download.txt Natuurlijk kan dat ook allemaal in een keer (niet getest):

curl "https://www.dbnl.org/titels/index.php?s=t&p=[1-257]" | grep "Download"> boeken.txt

Maar ik wilde graag het totale bestand houden, om er later nog eventueel iets mee te doen. Gebruik daarna een commandline-editor (bijvoorbeeld nano) om het bestand te bewerken. Andere, grafische teksteditors zijn te langzaam, omdat ze alles in een keer in het geheugen laden. Mocht je een dikke computer hebben en veel intern geheugen, dan kan dat geen kwaad. Maar ik heb een zes jaar oud bakje met 4 GB en een niet zo snelle processor. Dus... Voeg dan het volgende met deze editor toe aan het begin en eind van het bestand: <table><tr><th>titel</th><th>druk</th><th>jaar</th><th>schrijver</th><th>genre</th></tr> (...) </table>. Dit gewijzigde bestand kun je vervolgens opslaan onder een andere naam met als extensie html. De titels (in th-tags) zijn van belang, omdat we er later een database van willen maken, en we moeten kunnen filteren op genre of titel in plaats van “Kolom E bevat de waarde 'proza' “, zoals je in een rekenvel zoals Calc of Excel gewend bent. Importeer de html in Calc. Deze maakt er een spreadsheet van. Dit duurt heel lang...Ga dus even wandelen met de hond, drink een kan koffie, of speel een beetje met je poes of partner. Als Office het heeft geconverteerd in een rekenvel, bewaar het dan meteen als een “open document” (ods). De links in dit rekenvel kun je aanklikken met <ctrl> click, maar dat gaat niet werken.

De link die in het rekenvel staat moet je namelijk aanvullen met “https://www.dbnl.org" aan de voorkant. Als je wil dan kun je al deze links zo aanpassen met een zoek en vervang functie, zodat je meteen vanuit het rekenveld een boek kunt downloaden. Dit gaat mij wat te ver. Als ik een boek wil lezen en wil downloaden, dan zoek ik het wel even handmatig op de site. Als je met dit rekenvel goed kunt werken, dan hoef je geen database aan te maken en kun je het stukje tekst daarover overslaan.

Base

Als je gemakkelijk wilt kunnen filteren en zoeken, dan is een database handiger. Daarvoor kun je dan Base van LibreOffice opstarten en connectie maken met een nieuwe database van het type spreadsheet. Je gebruikt dan natuurlijk het spreadsheet dat je net hebt opgeslagen. Deze kun je daarna opslaan onder een nieuwe naam (.odb). Zo, op deze manier is het zoeken wat gemakkelijker en je kunt meerdere filters opgeven.

Verstoppen

De site dbnl.org is een meester in het verstoppen van gratis e-books. Maar er zijn echt meer gratis boeken dan je denkt. Je moet ze dus weten te vinden met een beter zoekgereedschap. Maar ik ben overweldigd door het grote aantal boeken dat je zo kunt lezen. Wat een leuke site, qua inhoud!

tags: #boeken #boek #lezen #gratis #ebooks #curl #dbnl.org #hacks

Kortgeleden is het boek van Edward Snowden uitgekomen: “Onuitwisbaar”, een vertaling van de originele titel “Permanent record”. Ik heb het gelezen en ik wil het je heel graag aanbevelen. Waarom zou je het lezen? Wel, het geeft je een inzicht in de wereld waarin we nu leven, een inzicht dat je waarschijnlijk nog niet hebt. En het kan geen kwaad om kennis te nemen van het verhaal van iemand die je wil waarschuwen tegen de opkomst van een moderne digitale allesweter. Er is natuurlijk veel nepnieuws, maar deze man heeft letterlijk zijn leven opgeofferd om een waarheid te kunnen vertellen. Dat is in ieder geval voor mij een reden om zijn verhaal met aandacht te lezen.

James

Iemand die de naam Edward Snowden nog nooit heeft gehoord, zou wel eens onder een steen hebben kunnen leven. Toch denk ik dat die mensen er zijn, want niet iedereen heeft zin om zich te verdiepen in al die digitale abacadabra en er is al zoveel nieuws, dat je de zaken onderhand niet meer kunt onderscheiden. Wikileaks, Julian Assange, Chelsea Manning, Edward Snowden, hou op. Edward Snowden was eigenlijk een spion van de Amerikaanse overheid. Niet een spion, zoals je die in James Bond films ziet, of andere “Koude oorlog” thrillers, waarbij mensen elkaar ontmoeten, vrienden worden, maar stiekem eigenlijk vijanden van elkaar zijn. Hij was een spion op afstand. Een gewaardeerde medewerker van de Amerikaanse veiligheidsdienst, de NSA. Snowden deed zijn werk in eerste instantie ook graag en met volle overtuiging.

Wizkid

In het begin van zijn boek kun je met hem meemaken, hoe hij op zeer jeugdige leeftijd al een “hacker” wordt, en eigenlijk al spionagetrekjes vertoont. Achter een gordijn probeerde hij al stiekem te kijken naar wat zijn vader uitvoerde met de nieuwe computer, waarin hij natuurlijk hevig geïnteresseerd was. Langzamerhand, maar niet zonder strijd, mocht hij de computer vaker gebruiken en ontwikkelde hij zich als een voorbeeldige wizkid, die al snel van een website de kwetsbaarheden vond en die ook netjes doorgaf aan de website beheerder. In die tijd was men nog niet zo bezig met veiligheid, en het duurde ook even voordat de gaten in de website waren gedicht. Eigenlijk was het zo ook een natuurlijke gang van zaken dat hij uiteindelijk bij de Amerikaanse veiligheidsdienst terecht kwam. Zijn ouders werken in Amerikaanse overheidsdiensten.

Bewustwording

Snowden vertelt in zijn boek inhoudelijk over welk werk hij deed, en als je dat interessant vindt, kun je er zeker ook nog iets van opsteken. Veel technische zaken legt hij op een begrijpelijke manier uit. Maar waar het echt om gaat in dit boek, is natuurlijk de omslag die hij maakte van overtuigd verdediger van de Verenigde Staten tot klokkenluider. Dat gebeurde in Tokio, toen hij een lezing moest geven over China. Die lezing ging voornamelijk over de manier waarop China hackte en spioneerde en hoe andere landen zich daartegen zouden kunnen beschermen. Maar tijdens de voorbereiding voor deze lezing duikelde hij veel informatie op uit de diepe archieven van de Amerikaanse veiligheidsdienst en toen bekroop hem langzaam een vervelend gevoel. Het duurde daarna nog even voordat het hem echt duidelijk werd dat de Amerikaanse veiligheidsdienst precies hetzelfde deed, zo niet erger. Het was geen verdediging van Amerika meer, maar ondermijning van andere staten en landen, waar de NSA mee bezig was. Deze actieve en agressieve opstelling van de veiligheidsdienst, heel erg versterkt en “gelegitimeerd” door de gebeurtenissen van “9/11” werd hem steeds duidelijker, naarmate hij meer ging graven in de documentatie. Hij werd hierdoor gegrepen, en kon niet meer ophouden met graven en zoeken in de systemen, totdat hij er helemaal zeker van was hoe alles in elkaar stak.

Massasurveillance

Nu is het internet oorspronkelijk Amerikaans en daardoor heeft Amerika ook heel veel controle over het internetverkeer. Er zijn belangrijke knooppunten die onder Amerikaans beheer staan, en hiermee kan de dienst alle informatiestromen afluisteren, die door die centrale knooppunten gaan. Hij kwam er achter dat je van iedere Amerikaan gewoon de naam en zipcode kon invullen, en pats, daar zie je browsergeschiedenis en de activiteiten van de persoon in kwestie netjes in een rapportje over je scherm gaan. Maar ook van mensen buiten Amerika werd veel afgeluisterd en gedocumenteerd. Dit alles zonder bevel en toestemming van een rechter, wat volgens de wet nodig is. Hij realiseerde zich dat de veiligheidsdienst de wet zo ruim interpreteerde en daarmee zichzelf zoveel bevoegdheden toedichtte dat er voor hem sprake was van verraad. Verraad aan de grondwet van de Verenigde Staten. Want in de tijd dat deze grondwet werd opgesteld, hadden de “founding fathers” zeker wel angst dat de staat door zou slaan in het gebruik van haar macht. Met de grondwet verzekerde men dat de staat in dienst van de mensen zou staan, en niet andersom.

Besluit

Nadat hij zich gerealiseerd had dat de veiligheidsdienst onwettige acties doorvoerde en de Amerikaanse grondwet schendde, nam hij zijn besluit om hiertegen iets te ondernemen. Het duurde nog een hele tijd voor hij zijn voorbereidingen klaar had. Je leest dan in zijn boek ook over zijn twijfels, over het feit dat hij zijn geliefden moet achterlaten, en over de mogelijkheid dat hij misschien snel de dood zou vinden.

Verraad

Als het moment gekomen is, en hij eindelijk contact heeft met een tweetal belangrijke journalisten, die zijn informatie op een goede manier naar buiten zou kunnen brengen, komt hij in een rollercoaster terecht en gebeuren er een heleboel dingen snel achter elkaar. Je krijgt hier ook vanuit zijn perspectief te zien wat er gebeurde, en welke mensen hem op een professionele en snelle manier geholpen hebben. Hij was op weg naar Equador om daar veilig te kunnen verblijven, maar tijdens de overstaptijd in Moskou werd zijn paspoort door de Amerikaanse regering ongeldig verklaard en kon hij niet meer overstappen. Vandaar dat hij nu nog in Moskou zit.

In het boek wordt gezegd dat ook de Verenigde Staten zijn ontstaan uit een daad van verraad aan de Engelse wetten, en dat de onafhankelijkheidsverklaring een ongehoorde schending van die wetten is. In de nieuwe wetten van de Verenigde Staten is toen ruimte gemaakt om op een legitieme manier in opstand te kunnen komen tegen machthebbers. Klokkenluiden is daarmee legitiem. Volgens de officiële Amerikaanse lezing is het echter Snowden die zijn land verraden heeft. Kennelijk kun je een land verraden dat zelf haar eigen grondwet verraden heeft.

Pageturning

Het boek leest heel vlot. Snowden heeft er vast hulp bij gekregen, maar dat heeft de eigenheid van zijn taal geen schade toegedaan. De begrijpelijke uitleg van technische en juridische kwesties, maken het leesbaar voor iedereen die een beetje geïnteresseerd is, en het verhaal is eigenlijk gewoon op een spannende manier verteld. Soms betrapte ik me erop dat ik aan “pageturnen” was. Het leest als een roman in ik-vorm, maar het verhaal is helaas bittere werkelijkheid.

Tags: #snowden #privacy #boek #surveillance #security #reading